Yıl : 2020 Cilt : 0 Sayı : Supplement: 1

Tam Metin (PDF)

Babadan Oğula Aktarılan Bir Miras Olarak Ayakkabıcılık Mesleğinde Yaşanan Değişimler: Denizli-Yeşilyuva Örneği

Open Access

Öz

Bu makalede Denizli ilinin (daha önce Acıpayam ilçesine bağlı köy statüsünde olan) Yeşilyuva mahallesinde geçmişten günümüze devam eden ayakkabıcılık mesleğindeki endüstriyel gelişmeler ve buna bağlı olarak yaşanılan mesleki iş bölümü, üretim yeri ve tekniği ile mesleğin babadan oğula aktarımı vb. konulardaki değişimler üzerinde durulmuştur. Nitel araştırma tekniklerinden katılımcı gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinin kullanıldığı bu çalışmada ayakkabıcıların mesleğe karşı tutumlarının, üretim biçimlerinin, mesleki aktarımın ve iş bölümünün nasıl olduğu ve zamanla nasıl değişim geçirdiği saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma bulgularına göre, eskiden basit aletlerle ve kol gücü ile icra edilen bir zanaat olan ayakkabıcılık mesleği, endüstriyel gelişim sonrasında şehirde yaşanan fabrikalaşmadan zamanla etkilenmiş, özellikle 1990’lı yıllardan itibaren Yeşilyuva’da ayakkabı üretimi, makineleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Sanayileşme ve makineleşmenin zaman içerisinde yarattığı değişmeler, usta-çırak ilişkisinde ve imalathane çalışanlarının iş ve görev paylaşımında bazı değişikliklere yol açmıştır. Ayakkabıcılık mesleğinin babadan oğula aktarımında da artık kırılmalar yaşanmaktadır. Yeşilyuva’dan Denizli kentine yaşanan göçler mesleği olumsuz etkilemektedir. Göç edenler kentte mesleklerine devam etmemekte, başka sektörlerde çalışmak durumunda kalmaktadırlar. Dolayısıyla göç sonrası ayakkabıcılık mesleği, işgücü ve üretim biçiminden etkilenmiş, zaman içerisinde bu mesleği sürdüren bireylerin sayısında azalmalar görülmeye başlamıştır. Bu değişiklikler aynı zamanda sektörleşmenin de zayıflamaya başladığının işaretidir.

Anahtar Kelimeler

Sosyo-Ekonomik-Değişme   Makineleşme   Ayakkabıcılık   Usta-Çırak-İlişkisi   Meslek-Eğitimi  

Sorumlu Yazar

Türkan ERDOĞAN

Kaynakça

  • Aykota, A. V. (2011). Acıpayam: Garbikaraağaç halkının asırlık tarihçesi ve köylerimize serpilen maarif ışığının temeli Yüreğir’de nasıl kuruldu (2.bs). Bursa: Gökçağ Matbaası.
  • Bademli, R. (1978). Türkiye’de küçük üretim. Sanayide küçük üretim, toplumsal ve mekânsal boyutlar kitabı içinde (s.17—27). Ankara: Mimarlar Odası Yayınları.
  • Baştürk, Ş., Zencirkıran, M., Çalış, Ş., Keser, A., Omay, U. ve Sungur, Z. (2012). Çalışma sosyolojisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Bourdieu, P. ve Wacquant Loic, J. D. (2003). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar (N. Ökten, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Bozkurt, V. (2012). Toplum ve iktisat. İ. Sezal (Ed.), Sosyolojiye giriş kitabı içinde (s. 200—240). İstanbul: Beta Yayıncılık.
  • Caner, B. (1986). Yeşilyuva. Denizli: Yeşilyuva Belediyesi Yayını. Cora, İ. (2017). Örgütlerin yönetimi açısından Ahilik örgütüne genel bir bakış; tarihi bir araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(16
Daha Fazla Göster

Detaylar

DOI 10.26650/JECS2019-0096

Submission : 18 Kas 2019

Tam Metin (PDF)

Changes in the Shoe-making Profession as a Legacy Transferred From Father to Son: Denizli-Yeşilyuva Sample

Open Access

Öz

In this article, industrial developments in the shoe-making profession of continued from the past to the present in the Yeşilyuva neighbourhood (formerly a village in Acipayam district) of the Denizli province, changes in occupational division of labor, production place and technique, transfer of the profession from father to son, etc. were discussed. In this study, using participatory observation and semi-structured interview techniques among qualitative research techniques, the objective was to learn from individuals about their attitudes towards the profession, their professional modes of production, what happened during the professional transfer phase, and how the division of labor was, and to determine how it has changed over time. According to the research findings, the shoe-making profession, which used to be a craft performed with simple tools and arm strength, was affected by the factorization in the city. After the industrial development, the production of shoes in Yeşilyuva began to be based on the mechanization of the production of shoes in Yeşilyuva, especially during 1990s. Industrial developments and changes created by mechanization over time have led to some changes in the master-apprentice relationship, and in the work and task sharing of factory workers. There are now breaks in the transfer of the shoe-making profession from father to son.

Anahtar Kelimeler

Socio-Economic-Change   Mechanization   Shoe-making   Master-Apprentice-Relationship   Profession--Transfer  

Sorumlu Yazar

Türkan ERDOĞAN

Kaynakça

  • Aykota, A. V. (2011). Acıpayam: Garbikaraağaç halkının asırlık tarihçesi ve köylerimize serpilen maarif ışığının temeli Yüreğir’de nasıl kuruldu (2.bs). Bursa: Gökçağ Matbaası.
  • Bademli, R. (1978). Türkiye’de küçük üretim. Sanayide küçük üretim, toplumsal ve mekânsal boyutlar kitabı içinde (s.17—27). Ankara: Mimarlar Odası Yayınları.
  • Baştürk, Ş., Zencirkıran, M., Çalış, Ş., Keser, A., Omay, U. ve Sungur, Z. (2012). Çalışma sosyolojisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Bourdieu, P. ve Wacquant Loic, J. D. (2003). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar (N. Ökten, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Bozkurt, V. (2012). Toplum ve iktisat. İ. Sezal (Ed.), Sosyolojiye giriş kitabı içinde (s. 200—240). İstanbul: Beta Yayıncılık.
  • Caner, B. (1986). Yeşilyuva. Denizli: Yeşilyuva Belediyesi Yayını. Cora, İ. (2017). Örgütlerin yönetimi açısından Ahilik örgütüne genel bir bakış; tarihi bir araştırma. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(16
Daha Fazla Göster

Detaylar

DOI 10.26650/JECS2019-0096

Submission : 18 Kas 2019

Tam Metin (PDF)